De kracht van een papieren handdoekje

Teksten die zich vastzetten in het brein van de lezer. Hoe schrijf jij die? 

 

Door: Freerk Teunissen

 

18 mei 2012

Fenomenaal boeien

Normaalgesproken pareren de sprekers bij TedX wereldproblemen. De meest beroemde sprekers komen langs. Maar toen was er ineens Joe Smith. Hij heeft het over de manier waarop je met een handdoekje je handen afdroogt. En de zaal luistert, lacht en doet mee.

 

Wat doet Joe Smith en wat leert jou dat over schrijven en training geven? Kijk eerst naar het filmpje.

 

 

 

 

 

Herhaling

Ik zat ademloos te kijken toen ik dit filmpje voor het eerst zag. Vooral toen ik me bedacht dat hij het echt alleen maar heeft over handen afdrogen. Hoe is het mogelijk?

 

Allereerst gebruikt Joe Smith de kracht van herhaling. 'Shake and fold' is de oneliner die hij keer op keer herhaalt. Martin Luther King had 'I have a dream' en Barack Obama 'Yes we can'. In de 4 minuten die de presentatie duurt, hoor je 8 keer 'shake and fold'.

Beweging

Daarnaast zorgt Joe Smith ervoor dat de toeschouwers meedoen. Hij laat ze 'shake' en 'fold' zeggen. In twee groepen. De ene helft roept 'shake' de andere 'fold'. Lijkt het nog een beetje een wedstrijdje ook.

 

In teksten is het van eminent belang om de lezer mee te laten doen. Dat kan meer impliciet. Je kunt de verbeelding beroeren. Kijk, je kunt schrijven over een 'heel erge wond'. Doet helemaal niks met de lezer. Je kunt het ook erger maken. 'De man schoof met zijn fiets onder de vrachtwagen. Hij hoorde een knappend geluid. Het volgende moment zag hij een stuk wit bot door zijn broek heen steken. Pas daarna voelde hij de pijn.' Kijk, dat is een heel erge wond, en eentje die bij de meeste lezers een reactie opwekt. Sommige lezers krijgen een rilling over hun rug, anderen trekken even met hun mond, of wrijven over hun been. Deed jij mee?

 

Het kan iets explicieter. Vraag de lezer iets te doen. Vraag hem even naar een filmpje te kijken, alvorens verder te lezen. Of vraag hem of hij weet hoeveel geld hij maandelijks krijgt als hij straks met pensioen gaat. 

Details

Overdonder de lezer met details. Details bouwen je geloofwaardigheid. je komt deskundig over als je details kunt noemen. Helemaal als het details zijn die de lezer eigenlijk net boven de pet gaan. Joe Smith geeft aan dat Amerikanen met zijn allen 571.230.000 pond aan papieren handdoekjes kunnen besparen als ze allemaal een jaar lang per keer 1 handdoekje gebruiken. Wow, wat een cijfer. Hij heeft het over 'intertissual suspension' of 'intercellular tissue suspension'. Wat het ook moge zijn. 

 

En belangrijk... hij zorgt ervoor dat de details niet noodzakelijk zijn om het betoog te kunnen volgen.

Show, don't tell

Je kunt zeggen dat een papieren handdoekje genoeg is. Beter is het om het te laten zien. Een gezegde luidt: 'Show don't tell'. Laat het zien. Hoe concreter hoe beter.

Persoonlijk

Maak duidelijk dat je het echt over de toeschouwer hebt. Joe Smith gebruikt in zijn presentatie een handdoekje uit de toiletten in het theater. Hoeveel toeschouwers hebben eenzelfde handdoekje gebruikt? En hoeveel zullen na de presentatie, in de pauze, in het toilet een handdoekje afscheuren. Hoeveel gesprekjes zullen er wel niet bij het handdoekjesapparaat plaatsvinden? 

Training

In een training die beklijft zitten deze ingrediƫnten ook allemaal.

 

  • In die training maak je het persoonlijk, het gaat over de deelnemer
  • Je toont aan en laat deelnemers ervaren
  • Je noemt opzienbarende details en geeft relevante kennis
  • Je zet deelnemers in beweging
  • En als je wilt dat deelnemers zich een vaardigheid eigen maken, dan is herhaling onontbeerlijk

Focus op kwaliteit

Maar misschien wel het belangrijkste ingrediĆ«nt van training is dat je focust op kwaliteit. Dat je kijkt naar goede voorbeelden. Die kun je van buiten halen, zoals ik in deze tekst Joe Smith aanhaal, maar als het even kan maak je ook de kwaliteiten van de deelnemers zichtbaar en benut je die. Dan leren de deelnemers niet alleen iets (in dit geval over boeiend spreken en schrijven), maar leren ze ook nog zich te richten op kwaliteit. Ze leren, met andere woorden, leren. Geef een dorpeling geen vis, leer hem vissen. 

 

 

 

Freerk Teunissen is trainer bij de School voor Schrijftraining

 

Mail: freerk@schoolvoorschrijftraining.nl